บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่ 9

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่ 9
วันพุธ ที่ 14 มีนาคม 2561 (13.30-15.30)

***ไม่มีการเรียนการสอน เนื่องจากสอบกลางภาค***

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่ 8

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่ 8
วันพุธ ที่ 7 มีนาคม 2561 (13.30-15.30)

Ø นำเสนอคำคมของผู้บริหารที่ต้องมี

Ø นำเสนอวิจัยที่ศึกษาค้นคว้ามา เกี่ยวกับการบริหารสถานศึกษา

กลุ่มที่ 1 งานวิจัย เรื่อง รูปแบบการพัฒนาระบบการบริหารคุณภาพโรงเรียนมัธยมศึกษา สู่ความเป็นเลิศระดับสากล

กลุ่มที่ 2 งานวิจัย เรื่อง การบริหารสถานศึกษาของผู้บริหารตามทัศนะของครูในโรงเรียน เครือข่ายที่49 สำนักงานเขตคลองสามวา สังกัดกรุงเทพมหานคร

กลุ่มที่ 3 งานวิจัย เรื่อง รูปแบบการบริหารโรงเรียนสาธิตปฐมวัยของมหาวิทยาลัยราชภัฏ

กลุ่มที่ 4 งานวิจัย เรื่อง การบริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของโรงเรียนในอำเภอคลองหลวง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1

กลุ่มที่ 5 งานวิจัย ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 1

กลุ่มที่ 6 งานวิจัย การใช้หลักธรรมาภิบาลในการบริหารสถานศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา จังหวัดขอนแก่น

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่ 7

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่ 7
วันพุธ ที่ 28 กุมภาพันธ์ 2561 (13.30-15.30)

***ไม่มีการเรียนการสอน เนื่องจากสอบกลางภาค***

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่ 6

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่ 6
วันพุธ ที่ 21 กุมภาพันธ์ 2561 (13.30-15.30)

เนื้อหาการเรียนรู้

Ø เปิดการเรียนด้วยการนำเสนอคำคมของเพื่อนๆแต่ละคน

Ø นำเสนอชื่อของตนเองในรูปแบบคุณลักษณะของผู้บริหารที่ดี

โครงสร้างขององค์กรและการจัดระบบบริหารงานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย           

Ø การบริหารงานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย

          การบริหารสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย มีลักษณะการบริหารเฉพาะตัว โดยที่ต้องคำนึงถึงสิ่งต่อไปนี้

          1. นโยบาย และยุทธศาสตร์ในการพัฒนาประเทศของรัฐบาล

          2. แผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ

          3. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

          4. พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ

          5. หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

          6. ปรัชญา นโยบายและวัตถุประสงค์ของสถานศึกษา

          7. ความต้องการของชุมชน

Ø การจัดประเภท และรูปแบบสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยในประเทศไทย
          1. การจัดแบ่งตามโครงสร้างการบริหารตามขนาด แบ่งเป็น 3 ขนาด คือ

                    1) โครงสร้างบริหารสถานศึกษาปฐมวัยขนาดเล็ก

                    2) โครงสร้างบริหารสถานศึกษาปฐมวัยขนาดกลาง

                    3) โครงสร้างบริหารสถานศึกษาปฐมวัยขนาดใหญ่

2. การแบ่งตามรูปแบบตามพระราชบัญญัติการศึกษาชาติ

(พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2 )พ.ศ. 2545 กล่าวไว้ใน มาตรา 15กำหนดการจัดการศึกษา มี 3 รูปแบบ คือ)

                    1.รูปแบบในระบบโรงเรียน

                    2.รูปแบบนอกระบบโรงเรียน

                    3.รูปแบบตามอัธยาศัย
          3. รูปแบบการให้บริการแบบใหม่

          คือ การรวมเด็กที่ผิดปกติและเด็กปกติไว้ด้วยกัน โดยเรียกแบบนี้ว่า“Normalization”

Ø หลักในการบริหารงานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย

1. การบริหารงานวิชาการ

        เป็นการบริหารกิจกรรมทุกชนิดในโรงเรียน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการปรับปรุงพัฒนาการสอนผู้เรียนให้ได้ผลดีและมีประสิทธิภาพที่สุด

2. การบริหารงานบุคคลในสถานศึกษาปฐมวัย
                 คือ การปฏิบัติการใช้คนให้ทำงาน อย่างมีประสิทธิภาพโดยมีขบวนการต่าง ๆ

3. การบริหารงานธุรการและการเงินในสถานศึกษาปฐมวัย

          - งานธุรการในสถานศึกษา

          - งานการเงินในสถานศึกษาปฐมวัย

          - งานสารบรรณในสถานศึกษาปฐมวัย

          - งานทะเบียนและรายงาน

          - งานรักษาความปลอดภัย

          - งานการเงินและพัสดุ

          - งานพัสดุ

4. การบริหารงานกิจการนักเรียนในสถานศึกษาปฐมวัย 

คือ การดำเนินงาน เพื่อสนับสนุนการจัดกิจกรรมในโรงเรียนโดยนักเรียนสมัครใจร่วมกิจกรรมเพื่อพัฒนาตนเอง

5. การบริหารสภาพแวดล้อมในสถานศึกษาปฐมวัย

           - การบริหารสภาพแวดล้อมทางกายภาพ

           - การบริหารสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมและประสบการณ์

Ø การบริหารสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยในยุคปฏิรูป

      ความหมาย การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน(School Based Management)

คือ การบริหารโดยกระจายอำนาจทางการศึกษาไปยังสถานศึกษาโดยตรงให้มีอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบและความคล่องตัวในการบริหารจัดการมากที่สุด

·       หลักการในการบริหารแบบโรงเรียนเป็นฐาน(School Based Management)

          • หลักการกระจายอำนาจ (Decentralization)

          • หลักการมีส่วนร่วม (Participation or Collaboration  Involvement)

          • หลักการคืนอำนาจจัดการศึกษาให้ประชาชน

( Return Power to People)

          • หลักการบริหารตนเอง (Self - managing)

          • หลักการตรวจสอบและถ่วงดุล (Check and Balance)

·       รูปแบบโรงเรียนที่ใช้การบริหารแบบโรงเรียนเป็นฐาน

• ผู้บริหารโรงเรียนเป็นหลัก

(Administrative Control School Council )

• บริหารโดยครูเป็นหลัก

(Professional Control Council)

• การบริหารจัดการโดยชุมชนมีบทบาท

(Community Control School Council)

• ครูและชุมชนมีบทบาทหลัก

(Professional Community Control School Council)

Ø องค์กรแห่งการเรียนรู้

   ศาสตร์ทั้ง 5 ขององค์กรแห่งการเรียนรู้ (ปีเตอร์ เอ็ม. เซงเก (Peter M. Senge) )

• การใฝ่ใจพัฒนาตน (Personal Mastery)

• รูปแบบของความคิด (Mental Models)

• วิสัยทัศน์ร่วม (Shared Vision)

• การเรียนรู้เป็นทีม (Team Learning)

• การคิดเชิงระบบ (System Thinking)

Ø การบริหารแบบมีส่วนร่วม

          • การมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น

          • การมีส่วนร่วมช่วยให้เกิดการยอมรับในเป้าหมาย

          • การมีส่วนร่วมช่วยให้เกิดความสำนึกในหน้าที่ความรับผิดชอบ

·       ผลดีของการบริหารแบบมีส่วนร่วม

• สร้างสรรค์ให้มีการระดมกำลังจากบุคคลต่าง ๆ

• สร้างบรรยากาศและพัฒนาประชาธิปไตยในการทำงาน

• ช่วยให้ลดความขัดแย้งระหว่างผู้บริหารกับผู้ปฏิบัติงาน

• การบริหารแบบมีส่วนร่วม

• ผลงานที่เกิดขึ้น

• สร้างความสมดุลระหว่างฝ่ายบริหารกับฝ่ายปฏิบัติ

·       ข้อจำกัดของการบริหารแบบมีส่วนร่วม

• การแสดงความคิดเห็นเกิดข้อขัดแย้งกับฝ่ายบริหาร

• ก่อให้เกิดกลุ่มอิทธิพล

• ผู้บริหารกลัวสูญเสียอำนาจ

• การบริหารงานไม่สามารถใช้กับงานที่เร่งด่วนได้

• ใช้งบประมาณมาก

• ความคิดเห็นจากบุคคลภายนอกไม่ได้รับการยอมรับเท่าที่ควร

• การไม่เข้าใจหน้าที่มักจะทำให้เกิดการก้าวก่ายหน้าที่ซึ่งกันและกัน

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่5

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่5
วันพุธ ที่ 14 กุมภาพันธ์ 2561 (13.30-15.30)

เนื้อหาการเรียนรู้

Ø เปิดการเรียนด้วยการนำเสนอคำคมของทั้งสองกลุ่มเรียน

Ø นำเสนอชื่อของตนเองในรูปแบบคุณลักษณะของผู้บริหารที่ดี

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่4

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่4
วันพุธ ที่ 7 กุมภาพันธ์ 2561 (13.30-15.30)

เนื้อหาการเรียนรู้

Ø เปิดการเรียนด้วยการนำเสนอคำคม

Ø นำเสนอโรงเรียนที่ศึกษามาเกี่ยวข้อมูลและหลักสูตรเบื้องต้นของโรงเรียนต่างๆ มีรายการที่น่าสนใจ ดังนี้

1.โรงเรียนสาธิตละอออุทิศ
2.Brian School
3.สถานรับเลี้ยงเด็กบ้านคุณปู่เนอสเซอรี่

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่3

บันทึกการเรียนรู้ ครั้งที่3
วันพุธ ที่ 31 มกราคม 2561 (13.30-15.30)

เนื้อหาการเรียนรู้

บทบาทหน้าที่ของผู้บริหาร

Ø ความหมายและประเภทของผู้นำ

          ผู้นำ (Leader) หมายถึง บุคคลที่มีศิลป์ บุคลิกภาพ ความสามารถ เหนือบุคคลทั่วไป สามารถชักจูงให้ผู้อื่นปฏิบัติตามที่ต้องการได้ ส่วนความเป็นผู้นำ (Leadership) เป็นกระบวนการที่มีอิทธิพลต่อกลุ่ม เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย ผู้บริหารทุกคนควรเป็นผู้นำ และมีภาวะผู้นำ แต่ผู้นำไม่สามารถเป็นผู้บริหารที่ดีได้ทุกคน เพราะผู้บริหารต้องมีทักษะ มีความสามารถในหน้าที่ของผู้บริหารด้วย

Ø ประเภทของผู้นำ

1. ผู้นำตามอำนาจหน้าที่ เป็นผู้นำโดยอาศัยอำนาจหน้าที่ (Authority) และมีอำนาจบารมี (Power) เป็นเครื่องมือ มีลักษณะที่เป็นทางการ (Formal) และไม่เป็นทางการ (Informal) เกิดพลังร่วมของกลุ่มในการดำเนินงานเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ อำนาจนี้ได้มาจาก กฎหมาย กฎระเบียบ หรือขนบธรรมเนียม ในการปฏิบัติ จำแนกผู้นำประเภทนี้ออกเป็น 3 แบบ คือ 1 ผู้นำแบบใช้พระเดช 2  ผู้นำแบบใช้พระคุณ  3  ผู้นำแบบพ่อพระ
              1.1 ผู้นำแบบใช้พระเดช  (Legal Leadership) ผู้นำแบบนี้เป็นผู้นำที่ได้อำนาจใน การปกครองบังคับบัญชาตามกฎหมายมีอำนาจตามตำแหน่งหน้าที่ราชการมาหรือเกิดขึ้นจากตัวผู้นั้น หรือจากบุคลิกภาพของผู้นั้นเอง ผู้นำแบบนี้ได้แก่ผู้ดำรงตำแหน่งต่าง ๆ ในกระทรวง ทบวง กรม เช่น รัฐมนตรี อธิบดี หัวหน้ากอง และหัวหน้าแผนก เป็นต้น
               1.2  ผู้นำแบบใช้พระคุณ  (Charismatic Leadership) ผู้นำที่ได้อำนาจเกิดขึ้นจากบุคลิกภาพอันเป็นคุณสมบัติส่วนตัวของผู้นั้น มิใช่อำนาจที่เกิดขึ้นจากตำแหน่งหน้าที่ ความสำเร็จในการครองใจและชนะใจของผู้นำประเภทนี้ ได้มาจากแรงศรัทธาที่ก่อให้ผู้อยู่ใต้บังคับเกิดความเคารพนับถือและเป็นพลังที่จะช่วยผลักดันให้ร่วมจิตร่วมใจกัน ปฏิบัติตามคำสั่งแนะนำด้วยความเต็มใจ ตัวอย่างได้แก่ มหาตมะคันธี ซึ่งสามารถใช้ภาวะการเป็นผู้นำครองใจชาวอินเดียนับเป็นจำนวนล้าน ๆ คน ได้
               1.3  ผู้นำแบบพ่อพระ  (Symbolic Leadership) ผู้นำที่มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายมิได้ใช้อำนาจหน้าที่ในการปกครองบังคับบัญชา บุคคลเหล่านั้นปฏิบัติตามเพราะเกิดแรงศรัทธา หรือสัญญาลักษณ์ในตัวของผู้นั้นมากกว่า เช่น พระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นองค์ประมุขและสัญลักษณ์ของแรงศรัทธาของประชาชนไทยทั้งมวล

2.  ผู้นำตามการใช้อำนาจ 

          2.1 ผู้นำแบบเผด็จการ   (Autocratic Leadership) หรือ อัตนิยม คือใช้อำนาจต่าง ๆ ที่มีอยู่ในการสั่งการแบบเผด็จการโดยรวบอำนาจ ไม่ให้โอกาสแก่ผู้ใต้บังคับบัญชาได้มีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น   ตั้งตัวเป็นผู้บงการให้ผู้ใต้บังคับบัญชาเชื่อฟังโดยเด็ดขาด ปฏิบัติการแบบนี้เรียกว่า One Man Show อยู่ตลอดเวลาโดยไม่คำนึงถึงจิตใจของผู้ปฏิบัติงาน เช่น ฮิตเลอร์
              2.2  ผู้นำแบบเสรีนิยม (Laisser-Faire Leadership) หรือ Free-rein Leadership ผู้นำแบบนี้เกือบไม่มีลักษณะเป็นผู้นำเหลืออยู่เลย คือ ปล่อยให้ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชากระทำกิจการใด ๆ ก็ตามได้โดยเสรี ซึ่งการกระทำนั้นต้องไม่ขัดต่อกฎหมาย กฎระเบียบหรือข้อบังคับที่กำหนดไว้ และตนเป็นผู้ดูแลให้กิจการดำเนินไปได้โดยถูกต้องเท่านั้น มีการตรวจตราน้อยมากและไม่ค่อยให้ความช่วยเหลือในการดำเนินงานใด ๆ ทั้งสิ้น
               2.3  ผู้นำแบบประชาธิปไตย (Democratic Leadership) ผู้นำแบบนี้ เป็นผู้นำที่ประมวลเอาความคิดเห็น ข้อเสนอแนะจากคณะบุคคลที่อยู่ใต้บังคับบัญชาที่มาประชุมร่วมกัน อภิปรายแสดงความคิดเห็นในปัญหาต่าง ๆ เพื่อนำเอาความคิดที่ดีที่สุดมาใช้   ฉะนั้น   นโยบายและคำสั่งจึงมีลักษณะเป็นของบุคคลโดยเสียงข้างมาก
3.  ผู้นำตามบทบาทที่แสดงออก  จำแนกเป็น  3 แบบ คือ
               3.1  ผู้นำแบบบิดา-มารดา (Parental Leadership) ผู้นำแบบนี้ ปฏิบัติตนเหมือนพ่อ-แม่ คือทำตนเป็นพ่อแม่เห็น ผู้อื่นเป็นเด็ก อาจจะแสดงออกมาในบทบาทของพ่อแม่ที่อบอุ่น ใจดี ให้กำลังใจ   หรืออาจแสดงออกตรงกันข้ามในลักษณะการตำหนิติเตียนวิพากษ์   วิจารณ์   คาดโทษ   แสดงอำนาจ
               3.2  ผู้นำแบบนักการเมือง  (Manipulater Leadership) ผู้นำแบบนี้พยายามสะสมและใช้อำนาจ โดยอาศัยความรอบรู้และตำแหน่งหน้าที่การงานของคนอื่นมาแอบอ้างเพื่อให้ตนได้มีความสำคัญและเข้ากับสถานการณ์นั้น ๆ ได้ ผู้นำแบบนี้เข้าทำนองว่ายืมมือ ของผู้บังคับบัญชาของผู้นำแบบนี้อีกชั้นหนึ่ง  โดยเสนอขอให้สั่งการเพื่อประโยชน์แก่การสร้างอิทธิให้แก่ตนเอง
               3.3  ผู้นำแบบผู้เชี่ยวชาญ  (Expert Leadership) ผู้นำแบบนี้เกือบจะเรียกว่าไม่ได้เป็นผู้นำตามความหมายทางการบริหาร เพราะมีหน้าที่ให้คำปรึกษาแนะนำแก่ Staff  ผู้นำแบบนี้มักเป็นผู้เชี่ยวชาญและมีความรู้เฉพาะอย่าง เช่น คุณหมอพรทิพย์ มีความเชี่ยวชาญในการตรวจ DNAถ้าพิจารณาจากบุคลิกภาพอีริก เบิร์น จิตแพทย์ชาวอเมริกัน ได้วิเคราะห์โครงสร้างของบุคลิกภาพของคนว่ามีอยู่ 3 องค์ประกอบ  คือภาวะของความเป็นเด็ก (Child  egostate )  ภาวะของการเป็นผู้ใหญ่ (Adult egostate ) และภาวะของความเป็นผู้ปกครอง  (Parents  egostate)  ก็จะมองผู้นำได้เป็น 3 แบบ คือภาวะความเป็นเด็ก ผู้ใหญ่ พ่อแม่ ในแบบผู้นำ

Ø คุณสมบัติของผู้นำ

1. ความมุ่งมั่น (drive)

2. แรงจูงใจในการเป็นผู้นำ (Leadership Motivation)

3. ความซื่อสัตย์ (Integrity)

4. ความเฉลียวฉลาด (Intelligence)

5. ความมั่นใจในตัวเอง (Self-confidence)

6. ความรอบรู้ในสิ่งที่ตนเองทำ (Knowledge of the Business)

Ø ภาวะผู้นำ (Leadership)
           ภาวะผู้นำ กระบวนการหรือพฤติกรรมการใช้อิทธิพลเพื่อควบคุม สั่งการ เกลี้ยกล่อม จูงใจ ให้ผู้ตามหรือกลุ่ม ปฏิบัติตามเพื่อการบรรลุเป้าหมาย หรือความเป็นผู้นำนั้นเอง คุณสมบัติของผู้นำมีหลายอย่าง หลายด้าน ผู้นำจะต้องมีความสามารถในการปฏิบัติต่อสิ่งเหล่านั้นให้ถูกต้องและได้ผลดี โดยมีองค์ประกอบดังนี้

1. ตัวผู้นำ 2. ผู้ตาม 3. จุดหมาย 4. หลักการและวิธีการ 5. สิ่งที่จะทำ         
6. สถานการณ์
ภาวะผู้นำ (Leadership)
          1. ผู้นำโดยกำเนิด ผู้นำประเภทนี้ เกิดมาก็มีคุณลักษณะบ่งบอกถึงความเป็นผู้นำ อาจสืบทอดโดยตำแหน่ง หรือโดยบุญบารมีที่ได้สั่งสมกันมาเป็นเวลานาน จึงทำให้บุคคลนั้น เป็นที่ยอมรับนับถือของบุคคลอื่น ท่านเหล่านี้จึงเป็นผู้นำโดยกำเนิด เช่น พระพุทธเจ้า พระเจ้าอยู่หัว

          2. ผู้นำที่มีความอัจฉริยะ ผู้นำประเภทนี้เกิดขึ้นได้เพราะเป็นผู้มีความสามารถเป็นอัจฉริยะ โดยเฉพาะบุคคลในตอนเริ่มต้นของชีวิตในระยะแรก ๆ ก็เหมือนกับบุคคลทั่วไป แต่เนื่องจากเป็นผู้มีความเฉลียวฉลาด มีสติปัญญา ได้รับการศึกษาพัฒนาปรับตัวเข้าสู่การเป็นผู้นำ เช่น พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ นายธานินทร์ เจียรวนนท์ และนายบิลเกตต์
          3. ผู้นำที่เกิดขึ้นตามสายงานบริหาร ผู้นำประเภทนี้เป็นผู้นำที่เกิดจากการได้รับการแต่งตั้งตามสายงานการบริหาร ผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ประสบความสำเร็จก็จะได้เลื่อนตำแหน่งสูงขึ้น เช่น อธิบดี ผู้อำนวยการ อธิการบดี หัวหน้าฝ่าย

          4.  ผู้นำตามสถานการณ์ เป็นผู้นำที่เกิดขึ้นแบบมีทีมงานเป็นส่วนใหญ่ มีความใฝ่ใจสูง เน้นการบริหารงานให้ได้ทั้งคนและทั้งงาน สถานการณ์ที่เกิดขึ้นมีจุดมุ่งหมายร่วมกัน รู้จักหน้าที่ของตน ผู้นำประเภทนี้แสดงออกให้เกินถึงความเป็นผู้นำที่ต้องออกคำสั่ง การบังคับบัญชา การตัดสินใจ ผู้นำแบบนี้มักเป็นเพื่อนร่วมงาน เป็นครู เป็นผู้สอนแทน ผู้นำในการฝึกอบรม การประชุม

Ø ภาระหน้าที่และลักษณะงานของผู้บริหาร

       หน้าที่ของผู้บริหาร (Management Functions) เป็นกิจกรรมที่ก่อให้เกิดกระบวนการจัดการ             

       Henri Fayol นักอุตสาหกรรมชาวฝรั่งเศส ในต้นศตรรษที่ 19 ได้เสนอหน้าที่ของผู้บริหารดังนี้ (POCCC)

1. Planning (การวางแผน)

2. Organizing (การจัดองค์การ)

3. Commanding (การสั่งการ)

4. Coordinating (การประสานงาน)

5. Controlling (การควบคุม)